Vanaf 31 juli 2026 moeten EU-lidstaten de nieuwe Recht op reparatie (Right to Repair) richtlijn in nationale wetgeving hebben omgezet en ook toepassen. Europa wil repareren weer de logische keuze maken: niet meteen weggooien of volledig vervangen, maar herstellen wat nog te herstellen valt.
Voor autobedrijven verandert er op 31 juli niet direct iets, maar toch raakt de discussie de werkplaats volop. Want terwijl Europa repareren eenvoudiger wil maken, worden auto’s door software, elektronica en beveiligde systemen juist steeds lastiger te herstellen.
Inhoudsopgave
Wat verandert er vanaf 31 juli 2026?
De reparatieplicht geldt voor productgroepen waarvoor op Europees niveau al reparatievereisten bestaan, waaronder smartphones, wasmachines en koelkasten. Fabrikanten moeten reparatie daarvan onder redelijke voorwaarden mogelijk maken en mogen herstel niet onnodig belemmeren.
Auto’s vallen hier (voorlopig) buiten. Onafhankelijke garages krijgen vanaf 31 juli dus niet automatisch nieuwe rechten op onderdelen, voertuigdata of merkspecifieke diagnosesystemen. Toch is de richting duidelijk. Europa wil dat producten langer meegaan, beter te repareren zijn en minder snel worden afgedankt. Die duurzame beweging is ook binnen de aftermarket volop zichtbaar.
Meer ruimte voor zichtbare vervangingsonderdelen
Een tweede Europese ontwikkeling die de sector rechtstreeks raakt, is de Repair Clause binnen het modellenrecht. Die moet de markt voor zichtbare vervangingsonderdelen verder openstellen voor concurrentie.
Denk aan bepaalde bumpers, koplampen, spiegels en carrosseriedelen. Dat kan schadeherstellers en automobilisten op termijn meer keuze geven dan alleen het originele merkonderdeel. Maar met alleen een verkrijgbaar onderdeel is een auto natuurlijk nog niet gerepareerd.
Toegang tot technische informatie blijft cruciaal
Moderne reparaties vragen steeds vaker om toegang tot technische informatie, voertuigdata, software en beveiligde systemen. Precies daar wordt bepaald hoeveel ruimte de onafhankelijke werkplaats daadwerkelijk krijgt om te repareren.
Voertuigfabrikanten moeten onafhankelijke marktpartijen op grond van bestaande Europese regels toegang bieden tot noodzakelijke reparatie- en onderhoudsinformatie. Die toegang moet gestandaardiseerd en niet-discriminerend zijn.
In de praktijk blijven voertuigdata, beveiligde functies en merkspecifieke diagnose echter belangrijke aandachtspunten. Naarmate voertuigen verder digitaliseren, gaat repareren namelijk over veel meer dan alleen het vervangen van een fysiek onderdeel.
Kansen voor de onafhankelijke werkplaats
Wat betekenen die Europese ontwikkelingen concreet voor de onafhankelijke werkplaats? Volgens Jean-Paul Teunissen, commercieel directeur bij Stellantis &You | Distrigo, liggen er vooral kansen voor keuzevrijheid, concurrentie en professionele ondersteuning.
Volgens Teunissen draagt Right to Repair bij aan “een gezonde en concurrerende aftermarket”, waarin autobezitters keuzevrijheid behouden en werkplaatsen over de juiste middelen beschikken om moderne voertuigen veilig en professioneel te onderhouden. “Voor consumenten betekent dit meer keuze in onderhoud en reparatie, lagere kosten door marktwerking, kortere wachttijden en een langere levensduur van hun voertuig.”
Daarbij blijft de onafhankelijke werkplaats een onmisbare schakel binnen de mobiliteitsketen. Stellantis &You | Distrigo ondersteunt deze bedrijven met onderdelenlogistiek, technische kennis, diagnose-oplossingen en trainingen.
Bezoek Stellantis &You | Distrigo op Auto Prof 2027
Wil je meer weten over Stellantis &You | Distrigo en ontdekken wat zij voor jou kunnen betekenen? Bezoek ze tijdens Auto Prof op stand E28!
Die ondersteuning wordt steeds belangrijker. “Naarmate voertuigen verder elektrificeren en digitaliseren, wordt toegang tot technische informatie en voertuigdata steeds belangrijker”, aldus Teunissen. De werkplaats van de toekomst vraagt volgens hem daarom om voortdurende ontwikkeling van kennis en technologie én om samenwerking tussen fabrikanten, distributeurs en werkplaatsen.
Toegang alleen is niet genoeg
De vraag is niet alleen óf een werkplaats mag repareren, maar ook of een voertuig überhaupt reparatievriendelijk is ontworpen. Tim Spencer, Team Manager van TU/ecomotive, ziet dat vooral bij elektrische voertuigen. “EV’s worden steeds lastiger te repareren, niet alleen door vastgelijmde onderdelen, maar juist door afgesloten software en merkspecifieke diagnostische tools. Dit zet universele garages en consumenten buitenspel, waardoor auto’s te snel worden afgedankt.”
Met het ARIA-project vertaalt TU/ecomotive die visie naar een concreet voertuigconcept. De auto is modulair opgebouwd, maakt gebruik van gestandaardiseerde onderdelen en heeft een uitneembaar batterijsysteem en een open diagnose-app. Daarmee wil het studententeam laten zien dat een andere benadering mogelijk is. “Eerlijke toegang tot onderdelen én diagnostiek moet ook in de automotive sector de norm worden”, stelt Spencer.
Repareren in plaats van vervangen
Dat complexe voertuigonderdelen niet altijd volledig vervangen hoeven te worden, laat ACTRONICS zien. Het bedrijf reviseert onder meer ECU’s, ABS-units, transmissieregeleenheden en instrumentenpanelen. Daarbij wordt het bestaande onderdeel hersteld en opnieuw gebruikt.
Revisie kan zo een betaalbaar en duurzamer alternatief bieden voor vervanging. Daarvoor zijn wel een juiste diagnose, specialistische kennis en toegang tot technische informatie nodig.
Juist daar komt Right to Repair in de praktijk samen met de werkplaats van vandaag: repareren is alleen mogelijk wanneer onafhankelijke partijen niet alleen over onderdelen beschikken, maar ook over de kennis, data en technologie om een defect goed vast te stellen en te herstellen.
Volgens Gerben Slomp, Marketing en PR bij ACTRONICS, is het daarom belangrijk dat onafhankelijke autobedrijven ook in de toekomst de ruimte houden om complexe voertuigonderdelen te repareren in plaats van direct te vervangen.
“De tijd dat een defect in complexe auto-elektronica automatisch leidt tot vervanging van het complete onderdeel ligt achter ons. Het is belangrijk dat repareren ook in de toekomst een volwaardige keuze blijft. Ook bij elektrische voertuigen biedt revisie van hoogvoltcomponenten steeds vaker een alternatief voor vervanging.
Om die mogelijkheden te behouden, is het essentieel dat onafhankelijke autobedrijven toegang hebben tot de juiste technische informatie, software en diagnosetools, zonder onnodige belemmeringen. Zo blijft de mogelijkheid bestaan om revisie in te zetten als economisch en circulair alternatief voor vervanging”.
Bezoek ACTRONICS op Auto Prof 2027
Wil je meer weten over ACTRONICS en ontdekken wat zij voor jou kunnen betekenen? Bezoek ze tijdens Auto Prof op stand E14!
De werkplaats maakt het verschil
Europa wil repareren stimuleren, terwijl moderne voertuigen technisch en digitaal steeds complexer worden. Juist daar ligt de kans voor de onafhankelijke werkplaats. Met actuele vakkennis, moderne diagnoseapparatuur, ADAS-kalibratie en kennis van elektrische en hybride aandrijflijnen kun je meer reparaties in eigen huis houden, sneller handelen en klanten beter bedienen.
Tijdens Vakbeurs Auto Prof ontdek je welke onderdelen, gereedschappen, opleidingen en diagnose-oplossingen daarbij helpen. Auto Prof vindt plaats op 2, 3 en 4 februari 2027 in Evenementenhal Gorinchem.
